इयत्ता – ५वी | विषय – परिसर अभ्यास भाग -२ | अभ्यासक्रम

इयत्ता – ५वी
विषय – परिसर अभ्यास भाग -२

अभ्यासक्रम

या भागात इयत्ता – पाचवी परिसर अभ्यास भाग -२ अभ्यासक्रमाविषयी माहिती घेवूया.

अभ्यासक्रम

1. इतिहास म्हणजे काय? – इतिहास म्हणजे भूतकाळातील घटना, व्यक्ती आणि समाजाच्या विकासाचे संशोधन करणारे शास्त्र. या पाठात आपण इतिहासाची शास्त्रीय पद्धत कशी असते हे शिकणार आहोत. इतिहास आणि आपला संबंध समजून घेतला जाईल, कारण भूतकाळातून आपण शिकून चांगले निर्णय घेऊ शकतो. त्यामुळे इतिहास शिकणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.

2. इतिहास आणि कालसंकल्पना – काळ म्हणजे घटनांचे मोजमाप करण्याची पद्धत होय. यात आपण काळाची विभागणी व कालगणनेच्या विविध पद्धती (सौरकाळ, चंद्रकाळ इत्यादी) शिकणार आहोत. कालरेषेच्या मदतीने घटना कशा मोजल्या जातात ते समजून घेऊ. तसेच, विज्ञानाच्या मदतीने कालमापन अधिक अचूक व सोपे कसे करता येते हे शिकणार आहोत.

3. पृथ्वीवरील सजीव– पृथ्वीची निर्मिती कशी झाली व तिच्यावर सजीवांचे आगमन कसे झाले याचा अभ्यास करणार आहोत. विविध प्राणी आणि वनस्पतींची वैशिष्ट्ये व त्यांचा विकास कसा घडला याची माहिती मिळवणार आहोत. यामुळे पृथ्वीवरील जैवविविधतेचे महत्त्व समजून घेता येईल.

4. उत्क्रांती – उत्क्रांती म्हणजे सजीवांच्या रूपांतराचा दीर्घकालीन प्रवास होय. प्राणी उत्क्रांतीच्या विविध टप्प्यांतून कसे बदलले ते अभ्यासणार आहोत. मानवसदृश वानर कसे अस्तित्वात आले हे विशेष शिकणार आहोत. हे आपल्याला सजीवांच्या विकासाची सखोल समज देते.

5. मानवाची वाटचाल – कुशल मानवापासून आधुनिक मानवापर्यंतचा विकासाचा प्रवास कसा घडला हे समजून घेणार आहोत. प्रगत बुद्धीच्या आधारे मानवाने संस्कृतीची निर्मिती कशी केली व समाज उभारणी कशी सुरू झाली हे शिकणार आहोत. शारीरिक व मानसिक विकासाचे महत्त्वही स्पष्ट होईल. मानवाने तंत्रज्ञान व संस्कृतीच्या मदतीने आपले स्थान कसे प्रस्थापित केले हे समजेल.

6. अश्मयुग: दगडाची हत्यारे – अश्मयुग म्हणजे मानवाच्या प्रारंभिक काळातील दगडी हत्यारांचे युग होय. मानवाने गरजेनुसार विविध आकार व प्रकाराची हत्यारे बनवली. ह्या हत्यारांचा उपयोग अन्नशिकार व संरक्षण यासाठी केला जात असे. अश्मयुगीन हत्यारांमुळे मानवाचे जीवन अधिक सुरक्षित व सोयीचे झाले.

7. निवारा ते गाव वसाहती -प्रथम मानवांनी निवारा कसा तयार केला याचा अभ्यास करणार आहोत. हंगामी तळ म्हणजे जिथे मानव हंगामी पद्धतीने राहायचा याची माहिती मिळेल. त्यानंतर स्थायी गाव व वसाहती कशा तयार झाल्या व त्यांचे महत्त्व काय आहे हे शिकणार आहोत. वसाहतीमुळे मानवाचा सामाजिक व आर्थिक विकास कसा घडला हेही समजून घेणार आहोत.

8. स्थिर जीवनाची सुरुवात – पशुपालन व शेतीची सुरुवात कशी झाली व त्याचे महत्त्व काय आहे हे शिकणार आहोत. मानवाने खास कौशल्ये विकसित करून विविध व्यवसाय कसे सुरू केले याची माहिती मिळेल. परस्पर सहकार्य व सामूहिक जीवनाची सुरुवात कशी झाली हे समजून घेणार आहोत. घरांची रचना, कुटुंबाचे महत्त्व व नातेसंबंध यांचा अभ्यासही केला जाईल.

9. स्थिर जीवन आणि नागरी संस्कृती – धातूचा वापर व चाकावर भांडी घडवण्याचे तंत्रज्ञान कसे विकसित झाले ते शिकणार आहोत. व्यापार व वाहतूक व्यवस्थेचा कसा विकास झाला याचा अभ्यास होईल. नगरांचा उदय व लिपी निर्माणामुळे मानवाने माहिती नोंदवण्याची सुरुवात कशी केली हे समजेल. नागरी समाजव्यवस्थेचे महत्त्व व त्याचा सामाजिक विकास याचा सखोल अभ्यास केला जाईल.

10. ऐतिहासिक काळ – संस्कृती म्हणजे काय व तिचा मानव जीवनात काय स्थान आहे हे शिकणार आहोत. मेसोपोटेमिया, इजिप्त, चीन, हडप्पा अशा विविध संस्कृतींची वैशिष्ट्ये व त्यांचा मानव विकासावर होणारा प्रभाव समजून घेतला जाईल. ऐतिहासिक काळातील खेळ, मनोरंजन व सामाजिक जीवनाचे स्वरूपही जाणून घेणार आहोत. हे आपल्याला मानवतेच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास करण्यास मदत करेल.

इयत्ता – पाचवी | परिसर अभ्यास भाग -२